Ağrı Yapmayan Ama Kemiği Eriten Balonlar
Çene kistleri, çene kemiği veya yumuşak dokular içinde gelişen, içi sıvı dolu patolojik boşluklardır. Genellikle sinsi ilerlerler; yıllarca hiçbir belirti vermeden büyüyebilirler. Tesadüfen çekilen bir röntgende veya çenede oluşan ağrısız bir şişlik fark edildiğinde ortaya çıkarlar. Ancak ihmal edildiklerinde, çene kemiğini içten içe eriterek zayıflatır ve kendiliğinden çene kırıklarına yol açabilirler.
Kist Neden Oluşur?
- Enfeksiyon Kaynaklı (Radiküler Kist): Tedavi edilmemiş çürük dişlerin kök ucundaki iltihabın zamanla kiste dönüşmesi. En sık görülen türdür.
- Gelişimsel (Dentigeröz Kist): Genellikle gömülü 20 yaş dişlerinin çevresindeki kesenin sıvı toplayarak büyümesiyle oluşur.
- Travmatik: Çeneye gelen darbeler sonrası oluşabilir.
Cerrahi Tedavi: Enükleasyon ve Marsupyalizasyon
Kistlerin ilaçla kuruması mümkün değildir, mutlak tedavisi cerrahidir. Kistin boyutuna göre iki yöntem uygulanır:
- Enükleasyon (Tam Çıkarma): Kist küçük veya orta boyuttaysa, cerrahi olarak bütünlüğü bozulmadan tek parça halinde çıkarılır. Kistin oluşturduğu boşluk temizlenir. Eğer boşluk çok büyükse, kemik iyileşmesini hızlandırmak için o bölgeye kemik tozu (greft) doldurulabilir.
- Marsupyalizasyon (Küçültme): Kist çok büyükse veya sinir, damar gibi hayati yapılara çok yakınsa, tek seferde çıkarmak riskli olabilir. Bu yöntemde kist üzerine küçük bir pencere açılır, içindeki sıvı boşaltılır ve kistin içi ağız ortamına açılır. Kist içindeki basınç kalktığı için kist zamanla küçülür, kemik kendini onarır. Kist küçüldükten sonra ikinci bir ufak operasyonla tamamen alınır.
Patoloji Raporunun Önemi
Çıkarılan her kist veya tümör şüphesi taşıyan doku, mutlaka Patoloji laboratuvarına gönderilerek mikroskobik incelemesi yapılmalıdır. Kistin iyi huylu mu olduğu, tekrarlama riskinin (nüks) bulunup bulunmadığı bu rapor sonucunda kesinleşir. Bu nedenle çene cerrahisinde "çıkar ve at" değil, "çıkar, incelet ve takip et" prensibi geçerlidir.