Basit Bir Diş Çekimi Neden Kemik Çürümesine Yol Açabilir?
Tıpta osteoporoz (kemik erimesi) tedavisinde veya kanserin kemik metastazlarını önlemek için kullanılan "Bifosfonat" grubu ilaçlar ve bazı akıllı ilaçlar (Denosumab vb.), vücuttaki kemik yıkımını durdurarak etki eder. Ancak bu ilaçların çene kemikleri üzerinde, henüz tam çözülemeyen nadir ama ciddi bir yan etkisi vardır: İlaca Bağlı Çene Kemiği Osteonekrozu (MRONJ). Bu ilacı kullanan hastalarda, basit bir diş çekimi veya implant operasyonu sonrası kemik iyileşmez, aksine canlılığını yitirerek nekroze olur (ölür) ve ağız içine açıkta kalan sarı-gri bir kemik görüntüsü oluşur.
Risk Altındaki Hastalar Kimlerdir?
- Damar yoluyla (IV) yüksek doz Bifosfonat (Zoledronik asit vb.) alan kanser hastaları en yüksek risk grubundadır.
- Ağız yoluyla (Tablet) osteoporoz ilacı kullanan hastalarda risk çok daha düşüktür ancak kullanım süresi 3-4 yılı aşmışsa dikkatli olunmalıdır.
- Kortizon kullanan, diyabeti olan veya sigara içen hastalarda risk artar.
Tedavi Protokolü ve CTX Testi
Kliniğimizde, bu tür ilaçları kullanan hastalarımızda cerrahi işlem yapmadan önce çok detaylı bir konsültasyon süreci yürütülür. Gerekirse kanda "CTX Değeri" (Kemik yıkım markerı) bakılarak risk analizi yapılır.
Eğer nekroz oluşmuşsa (MRONJ tablosu), tedavi stratejimiz şöyledir:
- Konservatif Yaklaşım: Öncelikle antiseptik gargaralar ve uzun süreli antibiyotik kullanımı ile enfeksiyon kontrol altına alınır. Ölü kemiğin vücut tarafından kendiliğinden atılması (sekestrasyon) beklenir.
- Lazer Biyostimülasyon: Düşük doz lazer terapisi (LLLT) uygulanarak bölgedeki kanlanma ve canlılık artırılmaya çalışılır.
- Cerrahi Debridman: İleri vakalarda, Piezo cerrahi ile ölü kemik bölgesi hassas bir şekilde temizlenir ve canlı kanayan kemiğe ulaşılır. Bölge, hastanın kendi kanından elde edilen trombosit konsantreleri (PRF) ile kapatılarak iyileşme teşvik edilir.
Bu hastalarımızda en iyi tedavi "korumadır". Mümkünse diş çekiminden kaçınılır, kanal tedavisi ile diş ağızda tutulmaya çalışılır.