Diş Ağrısı mı, Sinir Hastalığı mı?
Diş hekimliği kliniklerine başvuran hastaların bir kısmında, hiçbir çürük veya diş eti sorunu olmamasına rağmen, yüzlerinde dayanılmaz, elektrik çarpması şeklinde, şimşek çakar gibi ani giren ağrılar mevcuttur. Bu ağrı, tıpta "Tic Douloureux" olarak da bilinen Trigeminal Nevralji hastalığıdır. Ne yazık ki bu hastaların çoğu, doğru teşhis konulana kadar "ağrıyan dişi çektirme" hatasına düşer ve sağlam dişlerini birer birer kaybederler. Oysa sorun dişlerde değil, o dişlerin duyusunu beyne taşıyan Trigeminal Sinir'dedir.
Trigeminal Nevraljinin Karakteristiği
Bu ağrıyı diş ağrısından ayıran çok net özellikler vardır:
- Tetik Noktalar (Trigger Zones): Ağrı durup dururken başlamaz. Yüz yıkama, tıraş olma, rüzgar çarpması, yemek yeme veya sadece yanağa dokunma gibi hafif uyaranlarla tetiklenir.
- Süre: Ağrı saniyeler veya dakikalar sürer, sonra aniden kesilir. Diş ağrısı gibi saatlerce zonklamaz.
- Şiddet: Hastalar ağrıyı "yüzüme bıçak saplanıyor" veya "elektrik kablosu değiyor" şeklinde tarif eder. Ağrı skalasında en üst seviyededir.
Çene Cerrahının Rolü ve Tedavi Seçenekleri
Trigeminal nevraljinin asıl tedavisi Nöroloji ve Beyin Cerrahisi branşlarının alanına girse de (ilaç tedavisi veya beyin sapı ameliyatları), ilaca dirençli vakalarda veya yaşlı hastalarda Çene Cerrahisi tarafından uygulanan "Periferik Girişimler" hayat kurtarıcı olabilir.
1. Periferik Nöroliz (Alkol Enjeksiyonu)
Ağrının tetiklendiği sinir dalı (genellikle çene ucundaki Mental sinir veya göz altındaki Infraorbital sinir) tespit edilir. Lokal anestezi altında, sinirin kemikten çıktığı deliğe (foramen) saf alkol veya özel kimyasal ajanlar enjekte edilir. Bu işlem siniri geçici olarak felç eder ve ağrı iletimini keser. Etkisi 6 ay ile 2 yıl arasında sürer. Ağrı geri geldiğinde işlem tekrarlanabilir.
2. Periferik Nörektomi (Sinir Kesisi)
Daha kalıcı bir çözüm için, ağrılı sinir dalı cerrahi olarak bulunur ve bir parçası kesilip çıkarılır (avülsiyon). Sinir kanalı kemik tozu veya silikon tıkaçlarla kapatılarak sinirin tekrar büyümesi engellenir. Bu işlem o bölgede kalıcı uyuşukluk yaratır ancak hasta o şiddetli ağrıdansa uyuşukluğu tercih eder.
3. Botoks Uygulamaları
Son yıllarda yapılan çalışmalar, tetik noktalarına yapılan Botulinum Toksini (Botoks) enjeksiyonlarının, sinir uçlarındaki ağrı mediatörlerini bloke ederek nevralji ataklarını azalttığını göstermiştir. Yan etkisi olmayan ve cerrahi gerektirmeyen konforlu bir yöntemdir.
Atipik Odontalji (Hayalet Diş Ağrısı)
Bir diğer karmaşık tablo da "Atipik Odontalji"dir. Kanal tedavisi yapılmış veya çekilmiş bir dişin olduğu bölgede, iyileşme tamamlanmasına rağmen hastanın sürekli yanıcı, sızlayıcı bir ağrı hissetmesidir. Bu bir "nöropatik" ağrıdır (sinir sistemi hatası). Bu hastalara tekrar tekrar kanal tedavisi yapmak veya implant yapmak ağrıyı artırır. Tedavisi cerrahi değil, ağrı modülasyonunu sağlayan özel ilaçlar ve psikolojik destektir. Antalya kliniğimizde, açıklanamayan yüz ağrılarında multidisipliner yaklaşımla (Algoloji uzmanlarıyla işbirliği içinde) doğru tanı konularak, hastaların gereksiz cerrahi işlemlerden korunması sağlanır.